Spis treści:
Adaptive learning to platforma do rozwoju i uczenia się, która dostosowuje treści do preferencji i rezultatów każdego z uczestników INDYWIDUALNIE. Platforma adaptive learning wykorzystuje mechanizmy Sztucznej Inteligencji do inteligentnych systemów powtórkowych, feedback oraz rekomendacji treści (ścieżki). Uczenie adaptacyjne, bo tak można tłumaczyć to podejście, to dostarczanie zindywidualizowanych doświadczeń rozwojowych. Celem Adaptive Learning jest, by użytkownik powiedział na przykład coś takiego:
Tak, to dla mnie! Tak, dokładnie TO warto, bym teraz powtórzył! System „wiedział, pamiętał” że ten materiał ostatnio mnie zaciekawił, albo był dla mnie wyzwaniem. To pomaga mi radzić sobie z krzywą zapominania!
Dzięki temu podejściu, wspieranym przez algorytm sztucznej inteligencji, możemy dostosować się do unikalnych przecież potrzeby konkretnego użytkownika platformy online.
Czy sztuczna inteligencja może wspierać proces uczenia się? Jakie cztery trendy i wyzwania widzimy w obszarach zarządzania wiedzą w organizacjach? Gdzie w tym trendzie jest miejsce na adaptive learning?
Adaptive learning daje takie doświadczenie zamiast tradycyjnego, takiego samego dla wszystkich podejścia ONE-SIZE-FITS-ALL.
Krzysztof Filarski opowiada: Uczyć się, czy nauczyć? Wystąpienie opisujące projekt b+r który realizujemy razem z Akademią Leona Koźmińskiego przybliża temat Adaptive Learning i zastosowania AI w rozwoju.
W filmie pokazujemy, jak sztuczna inteligencja wpływa na proces uczenia się w firmach:
Jest takie chińskie przysłowie, które mówi: „Kiedy wieje silny wiatr, to jedni budują schrony, a drudzy budują wiatraki”. Przedsiębiorca jest taką osobą, która buduje wiatraki, która szuka okazji, szuka potencjału tam, gdzie wielu też widzi wyzwania, czasami nie do pokonania.
Dzięki możliwościom projektów badawczo – rozwojowych dzisiaj mogę o tym mówić, dzielić się tą pasją, która mi w pracy przyświeca. Mogę podzielić się z państwem projektem PLATFORMA ADAPTIVE LEARNING wspierana AI, który dotyczy rozwoju ludzi dorosłych. Ludzi, którzy już teraz pracują w firmach, w korporacjach i są naszymi potencjalnymi klientami, a my tworzymy dla nich software, czyli rozwiązanie informatyczne, które pomaga im się uczyć.
Mam dla państwa taką prostą technikę, którą sam stosuję, kiedy się zastanawiam: czy ty Krzysztof, jeszcze masz coś czego powinieneś się nauczyć. Do tego służy kciuk. Przykładam go do tętnicy na szyi i chwilkę czekam. Jeżeli czujecie państwo, że bije wam serce, tak jak mi bije, to znaczy, że odpowiedź na pierwsze pytanie jest twierdząca.
Luty 2020. Gospodarka kwitnie, wszyscy sobie świetnie radzą i być może jest wiele osób, które myśli sobie tak: Idzie dobrze, czego tu w ogóle, co tu zmieniać, niech idzie, tak jak idzie. Kryzysu nie będzie, nic się nie wydarzy nieoczekiwanego. Jest marzec, jest kwiecień 2020 roku. Nie miliony, ale miliardy ludzi na świecie nagle muszą nauczyć się innego sposobu pracy, innego działania, innych programów komputerowych, innych procedur, procesów. To sytuacja, która spotyka i spotkała, i dzisiaj dalej spotyka tysiące firm na świecie. My jesteśmy dostawcą rozwiązania, które pomaga ludziom uczyć się całe życie.
Dlaczego? Te pytania cały czas są ważne. Mam nadzieję, że też to spotkanie ze mną, jakoś będę mógł podzielić się z państwem moją pasją uczenia się. Ja jestem psychologiem, ale zajmuję się też informatyką. Zajmuję się wdrażaniem algorytmów sztucznej inteligencji do uczenia. Być może kiedy słyszycie państwo sztuczna inteligencja, to ktoś może pomyśleć: czy potrzebujemy sztucznej inteligencji aby rozwijać naturalną inteligencję?
Ja mówię, jako ojciec 11-letniej córki. Bardzo marzę i liczę na to, że szkoły będą skutecznie uczyły, nie tylko uczyły, dzięki bardzo ciekawym technologiom, które też z wielu państwa z dumą prezentujecie, a też dodatkowo będziemy uczyli dzieci, jak się uczyć. I tutaj szkoły jeszcze wiele mają do zrobienia, czyli nie tylko uczyć, ale uczyć, jak uczyć się skutecznie.
A dlaczego to jest ważne? Rozejrzyjmy się, w takim razie, w świecie, w którym jesteśmy nawet to, że dzisiaj spotykamy się w taki niezwykły sposób. że jesteśmy też w połowie właściwie digitalnie. Pokazuje jakie niesamowite wyzwania i ciekawe zmiany czekają nas w świecie, który nas otacza. Ja tylko cztery z nich przytoczyłem, które są dla mojego zespołu informatyków, psychologów, osoby, które zajmują się uczeniem, w partnerstwie z Akademią Leona Koźmińskiego tworzy to rozwiązanie i my jesteśmy świadomi tych czterech wyzwań.
Czy zdajecie sobie państwo sprawę może z tego, że dzisiaj gdybyście podeszli do kiosku z gazetami, kupili wydanie dzisiejsze jakiejś codziennej gazety. Czy to będzie Wyborcza, czy to będzie Nasz Dziennik. Jak państwo sobie życzycie, czy na prawo czy na lewo, to tam jest tyle informacji, ile jeszcze dwa, trzy pokolenia wcześniej, człowiek spotkał, dotknął, pochłonął przez całe swoje życie. My dzisiaj w wydaniu papierowym czy internetowym jakiejś gazety, mamy do czynienia z taką ilością informacji, którą trzy pokolenia wcześniej człowiek całe swoje życie spotykał. My dzisiaj spotykamy się nawet w tym gronie, tutaj patrząc, ja na państwa, państwo na siebie wzajemnie. Więcej ludzi spotykamy w ciągu miesiąca, niż nasi dziadkowie przez całe swoje życie mieli okazję spotkać. W związku z tym jak radzi sobie nasz umysł. To jest mój obszar, którym się pasjonuję, fascynuję.
Posłuchaj podcastu Arka Siechowicza z GAMEHILL w rozmowie z Jarkiem Jarzębowskim o Adaptive Learning:
Wyłączam się, za dużo tych informacji. Mówimy o tym, że takie były badania, że człowiek dziś ma mniejszy czas skupienia się na jednej rzeczy, niż złota rybka. Nie wiem czy to jest prawda, ci, którzy hodują złote rybki, to mówią, że te złote rybki mają dobrą pamięć, ale nasza pamięć radzi sobie w ten sposób, że mówi: zapominam. Nie dość, że nie potrafi się skupić, to mówi jeszcze: co się będę uczył nowych rzeczy, pochłaniał nowe informacje, nowe rozwiązania, procedury, procesy. Będąc pracownikiem, ile tych zmian jest, specjalistą w banku, ile zmian jest każdego dnia. Te informacje zapomnę, a najlepiej w ogóle nie przyswoję ich, bo na pewno są już nieaktualne. I tutaj dużo złego robią media, które mówią:
Dzisiaj jest nowe. Nowe wiadomości, nowe rzeczy. Czy to prawda, czy to nie, sami wyczuwamy, że wcale tak nie jest, no ale tak umysł sobie próbuje z tym poradzić. Jest też takie zjawisko: Klątwa wiedzy. Jest bardzo ciekawa. Ona mówi, że człowiek ma taką tendencję, że myśli: Już szybciej się nauczyłem czegoś, niż tak naprawdę się nauczyłem. Zapraszam w takim razie państwa do konkretnego przykładu, żeby nie była to tylko taka koncepcja, ciekawostka, ale zobaczcie państwo, co tutaj widzimy.
Jeden z moich klientów, to jeden z największych i w Polsce, i w Europie, w ogóle w tej części Europy, dystrybutor części samochodowych i pytam go kiedyś, właśnie szefa sprzedaży tej firmy: Ile tych części wy macie na składzie? Ile pracownik, konkretny Piotr czy Paweł, ile oni części powinni mniej więcej kojarzyć, potrafić znaleźć w systemach, kiedy je dystrybuuje do swoich klientów. On pokazał mi takie zdjęcie i powiedział tak: Pomnóż to przez ilość modeli samochodów, marek, roczników, dołóż do tego motory i duże ciężarówki. Milion. Ja mówię: Nie wierzę. Milion.
Dla człowieka jest to niemożliwe, aby zapamiętać na trwale tyle materiału. Ale świetnie radzi sobie z mnogością informacji algorytm sztucznej inteligencji.
Jednym z zastosowań mechanizmów uczenia się wspomaganych AI jest analiza, jak cały cykl uczenia przekłada się na efekty.

Czyli jest w stanie analizować więcej informacji niż jakikolwiek umysł ludzki. Oczywiście jest nieskończenie słabszy w wielu innych ludzkich, naszych obszarach. Znów moja córka, jako nastolatka, już lubi takie różne rzeczy do taty mówić, mówi: „Tato, mój tablet jest mądrzejszy od ciebie”. Ja mówię: „Córko, to prawda”. Wiem, że z nastolatką trzeba się zgodzić, bo nie ma co polemizować. „To prawda, każdy kalkulator – mówię do niej – jest mądrzejszy niż człowiek w liczeniu”.
Więc algorytm sztucznej inteligencji jest naszą pomocą w uczeniu się efektywnym i przyswajaniu wartościowej informacji na bardzo długo. Tym jest uczenie. Zaraz powiem o tym kilka słów więcej. Jak ten wiatr wieje, opisałem tę sytuację otaczającej nas rzeczywistości. Wyzwań pracy zdalnej, ciągłej nowej wiedzy i niezbędnych umiejętności.
My, jako ludzie, uczymy się różnych rzeczy. Na przykład: ćwiczenia fizyczne. To taki obszar, który właściwie każdy potrafi robić, czyż nie? Biegać czy jeździć na rowerze, czy ćwiczyć na siłowni, grać w coś. No ale już widzicie państwo taki trend.
Trener – człowiek patrzy na tego naszego ćwiczącego i mówi: Warto, żebyś ćwiczył trochę inaczej, może tutaj będzie bezpieczniej, będzie to efektywniej. Bardzo podobnie dieta, czy to zdrowotna, czy jakaś sportowa. Ktoś mówi: lepiej się tego nauczę, nie będę robił tego sam. Ja na początku tego roku stwierdziłem: Krzysztof, dużo mówisz publicznie o uczeniu się. Zrób coś takiego zupełnie nowego w swoim życiu. I w styczniu 2020 roku, zacząłem uczyć się, zupełnie od zera, gry na pianinie z nut. Uwierzcie mi, jest bardzo to ciekawe dla mnie doświadczenie. Nie umiałem w ogóle tego, ale bez mojego nauczyciela, który mnie wspiera, pomaga mi, byłoby to niemożliwe. Czym więc jest projekt, nad którym pracujemy?
Tworzymy to w formie algorytmu, który ma swoją konkretną postać dla naszego użytkownika, pracownika firmy – naszego Klienta. Kim są nasi klienci? To duże organizacje. Już teraz jesteśmy w procesie wdrożenia dla firmy z branży paliwowej. Nasz Klient buduje farmy wiatrowe. Potrzebuje bardzo konkretnej wiedzy projektowej, biznesowej, aby te farmy budować. Jesteśmy w środku naszego projektu, ale już jesteśmy gotowi coś klientom pokazać, więc na przykład tam pomagamy im w tym.
Pytamy o to, JAK SIĘ UCZYĆ, KIEDY, ILE, W JAKI SPOSÓB. Te pytania są wartościowe nie tylko dla firm i organizacji. Także dla nas, jako ludzi. My mówimy o uczeniu, o procesie, który już teraz wiemy, będzie trwał zawsze, do końca życia. Czyli my sprawdzamy w naszym algorytmie, czy ktoś już coś się nauczył, ale również czy zapamiętał.
Jeśli szukasz inspiracji, jak się uczyć SKUTECZNIE, tak by ZAPAMIĘTAĆ, zobacz nasz NIEZBĘDNIK ZAPAMIĘTYWANIA! 10 reguł, jak uczyć się, by zapamiętać. Na zawsze!
Często jest tak, że już umiem, ale właściwie to zapomnę za chwilę. Nasz umysł po prostu sobie jakby zwalnia to miejsce, a nie tego chcą pracodawcy, nie tego chcą organizacje. Ciekawą rzeczą jest, czy lubisz się uczyć w jakiś konkretny sposób. Mamy różne preferencje uczenia. My też się tym zajmujemy. No i to jest dla mnie najciekawsze. To ostatnie pytanie jest dla mnie najbardziej fascynujące.
Przykład bardzo praktyczny. Wyobraźmy sobie lekarza. Kto jak kto, ale lekarz tę wiedzę powinien mieć. Bardzo konkretną. Liczymy, że ma. Wyobraźmy sobie, że lekarz diagnozuje nas na dwa sposoby, może właściwie taką odpowiedź udzielić. Może odpowiedzieć poprawnie, zdiagnozować poprawnie i być pewny, że ta odpowiedź jest poprawna. Mówi: To jest na pewno, proszę pana, dobra diagnoza. Może być inna, wcale nie najgorsza sytuacja. Może powiedzieć poprawną diagnozę, ale nie być pewnym, mówić: Chyba to jest tak. A wie pan co, sprawdzimy jeszcze, skonsultuję się. I trzecia sytuacja jest, już wyczuwanie państwo, najtrudniejsza i najbardziej niebezpieczna.
Tenże lekarz może powiedzieć, błędnie postawić diagnozę i jeszcze niestety być pewny, że to jest poprawne. Czasami tak wyczuwamy, że nie to, czego nie umiemy, ale to czego jesteśmy pewni, a jest niepoprawne, to nas wprowadza w wiele kłopotów. Algorytm Adaptive Learning wychwytuje to cały czas, sprawdzając, co wiesz i jak jesteś pewny tej wiedzy. Algorytm sztucznej inteligencji uwielbia patrzeć, jak się uczymy, bo ma tam mnóstwo bardzo, bardzo ciekawych danych.
Bo to są i informatycy, psycholodzy, ale też i naukowcy z Akademii Leona Koźmińskiego. Analizujemy wiedzę biznesową do osób dorosłych. Naszymi klientami są firmy, organizacje. Bo o ile na przykład możemy sobie wyobrazić, że taka wiedza, jak język angielski czy matematyka, mają konkretną strukturę, gramatykę. O tyle wiedza biznesowa jest bardzo trudna do uporządkowania i olbrzymim procesem badawczym, który my robimy, jest właśnie porządkowanie tej wiedzy w bardzo ciekawe, takie mikropigułki wiedzy. My tworzymy kod, tworzymy algorytm. Właściwie tego nie widać, nic właściwie czasami fizycznie nie powstaje. Dlatego cieszymy się, że czasami powstają po prostu ładne rzeczy, które też służą naszym klientom. To nie są rzeczy fizyczne, ale naprawdę wymagają, w nowoczesnym takim społeczeństwie wiedzy, bardzo dużo pracy.
To są na przykład takie mikropigułki wiedzy. Przykładem są infografiki, wideo quizy, gry, gdzie ta wiedza jest podawana w takich atrakcyjnych formach dla osób dorosłych. Mówimy o animacjach, które mogą uczyć bardzo, bardzo skutecznie. Infografiki są ciekawe i bardzo popularne. Być może państwo też spotykacie się często z jakimiś danymi, przedstawionymi w formie infografik.

Pigułki wideo, to są wszystko te bardzo nowoczesne formy uczenia. My chcemy, jako firma Westhill, być naprawdę nie tylko w Polsce, ale na świecie, takim prekursorem bardzo nowoczesnego uczenia się. Filmy eksperckie czy symulacje, to bardzo ciekawa forma, która uczy umiejętności. No właśnie, te umiejętności są kluczowe.
W obsłudze klienta, w radzeniu sobie w różnych, trudnych sytuacjach. Symulacja jakby symuluje uczenie się, tak właściwie realnie prawie. Oczywiście mówimy o edukacji zdalnej. E-booki, no to są najbliższe te fizycznym książkom, które my kojarzymy z uczeniem. To są takie atrakcyjne, ciekawe formy. Wszystko to jest procesem zdalnym. Nawet komiksy mogą służyć do uczenia, quizy czy puzzle.
Adaptive content to aktualnie hiper modne pojęcie w marketingu treści. Czy znajduje zastosowanie w platformach e-learningowych?
Jak użytkownik platform informacyjnych (być może?) jesteś świadomy, że w zależności od różnych czynników TA SAMA domena popularnego portalu wygląda INACZEJ dla różnych użytkowników. Oto wybrane czynniki:
Niektóre z tych elementów MOŻNA zastosować do dedykowanej ŚCIEŻKI użytkownika (lub w grywalizacji ścieżki gracza). Ta sama (często oczekiwana przez sponsora projektu) treść może być z powodzeniem przedstawiona w innej FORMIE (np. infografika – animacja). Moduł inteligentnych powtórek jest także dostosowywany w ten sposób, że każdy powtórkowy TEMAT jest poprzedzany (innym dla każdego użytkownika) adekwatnym tematem. Oto graficzny przykład:
Poziom integracji to po pierwsze:


Ale nie tylko, tak jak tytuł mojego spotkania, uczeniu się, ale nauczeniu się. Być może państwo kiedyś używaliście produktu firmy Hewlett-Packard. Prezes HP powiedział kiedyś tak: „Gdyby firma HP wiedziała to, co firma HP wie, bylibyśmy dwa razy więksi”. A już są potężni. Co miał na myśli? Miał na myśli, że bardzo wiele wiedzy jest gdzieś pochowanych. Ktoś coś wie, a drugi o tym nie wie, że dużo jest wiedzy takiej nieświadomej.
Sztuczna inteligencja zmieniła oblicze tego, jak podróżujemy samochodem, jak używamy map, jak wyszukujemy rzeczy w Internecie, jak wybieramy filmy. Tam jest algorytm sztucznej inteligencji. Bardzo zresztą skuteczny. Czy nawet robimy zakupy. Mam nadzieję i to się już dzieje na naszych oczach. Dzięki zespołowi, który mam wielką frajdę, przyjemność mu towarzyszyć w pracy, rozwijamy algorytm, który pomoże ludziom dorosłym uczyć się cały czas. Uczyć się cały czas.


Adaptive learning to platforma do rozwoju i uczenia się, która dostosowuje treści do preferencji i rezultatów każdego z uczestników indywidualnie. Platforma wykorzystuje mechanizmy Sztucznej Inteligencji do inteligentnych systemów powtórkowych, feedback oraz rekomendacji treści (ścieżki).
Dostosowuje się poprzez dostosowanie ścieżki uczenia się do konkretnej osoby, indywidualne informacje zwrotne adekwatne dla postępów każdego uczestnika z osobna, oraz dostosowywane dla niego zasoby edukacyjne.
Adaptive content to aktualnie hiper modne pojęcie w marketingu treści, które znajduje zastosowanie w platformach e-learningowych. Odnosi się do dostosowania treści do indywidualnych preferencji i zachowań użytkowników.
W platformach e-learningowych wykorzystywane są różne formy uczenia się, takie jak: filmy eksperckie, symulacje, e-booki, komiksy, quizy czy puzzle.